In het kort
- De Gezondheidsraad adviseert: drink geen alcohol, of in elk geval niet meer dan 1 glas per dag.
- Alcohol bevat ongeveer 7 kcal per gram en maakt het moeilijker om af te vallen.
- Bij insuline of bepaalde diabetestabletten verhoogt alcohol het risico op een hypo, ook uren later.
- Alcohol kan misselijkheid en maagklachten erger maken.
- Er zijn veel alcoholvrije alternatieven; let op suiker in mocktails en alcoholvrije radlers.
Het advies van de Gezondheidsraad
De Gezondheidsraad adviseert: drink geen alcohol, of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Er is geen hoeveelheid alcohol waarbij er helemaal geen gezondheidsrisico is. Alcohol verhoogt onder meer het risico op verschillende soorten kanker, hoge bloeddruk, beroerte en leverschade. Hoe minder je drinkt, hoe beter.
Eén standaardglas bevat ongeveer 10 gram alcohol. Dat is bijvoorbeeld een glas bier van 250 ml, een glas wijn van 100 ml of een borrelglaasje sterke drank van 35 ml. Thuis schenk je vaak grotere glazen.
Alcohol en gewicht
Alcohol bevat ongeveer 7 kcal per gram. Dat is bijna net zoveel als vet. Daarbovenop komen de suikers in bijvoorbeeld zoete wijn, likeur, mixdrankjes en cocktails.
| Drankje | Portie | Energie (ongeveer) |
|---|---|---|
| Pils | 250 ml | 100 kcal |
| Speciaalbier (zwaarder) | 300 ml | 180–250 kcal |
| Rode of witte wijn (droog) | 100 ml | 70–85 kcal |
| Rosé of zoete witte wijn | 100 ml | 80–100 kcal |
| Sterke drank | 35 ml | 75–85 kcal |
| Mixdrankje met frisdrank | 1 glas | 150–200 kcal |
| Cocktail | 1 glas | 150–300 kcal |
| Alcoholvrij pils (0.0) | 250 ml | vaak ongeveer de helft van gewoon pils |
Alcohol werkt op nog meer manieren tegen je als je wilt afvallen:
- Je raakt er niet vol van, dus de calorieën komen bovenop je eten.
- Alcohol verlaagt je remmingen. Je pakt sneller nog een handje chips of bitterballen.
- Alcohol verstoort je slaap. Na een slechte nacht heb je vaak meer trek in vet en zoet.
- Je lever is bezig met het afbreken van alcohol. Intussen verbrandt je lichaam minder vet.
Alcohol en bloedsuiker
Je lever maakt normaal suiker aan als je bloedsuiker daalt. Als je lever bezig is met alcohol, gebeurt dat minder goed. Daardoor kan je bloedsuiker te laag worden. Dat heet een hypo.
Heb je diabetes en drink je toch een glas? Dan helpen deze tips:
- Drink nooit op een lege maag. Eet er iets bij met koolhydraten.
- Meet je bloedsuiker vaker als je dat gewend bent, ook voor het slapen.
- Vertel mensen om je heen dat je diabetes hebt. Een hypo kan lijken op dronkenschap.
- Houd iets met snelle suiker bij de hand, zoals druivensuiker.
- Bespreek met je huisarts, praktijkondersteuner of internist wat voor jou veilig is.
Meer informatie vind je bij het Diabetes Fonds.
Hoe herken je een hypo?
Bij een hypo is je bloedsuiker te laag (meestal lager dan 4 mmol/l). Signalen zijn onder andere:
- trillen, zweten en een bleek gezicht;
- hartkloppingen en een hongerig gevoel;
- duizeligheid, hoofdpijn en wazig zien;
- verward of geïrriteerd zijn, moeite met praten.
Juist na alcohol zijn deze signalen lastig te herkennen, voor jezelf én voor anderen. Neem bij een hypo direct snelle suiker, zoals druivensuiker of een glas (gewone) frisdrank of sap, en eet daarna iets. Volg verder het hypo-advies dat je van je zorgverlener hebt gekregen.
Alcohol, maag en GLP-1-medicijnen
Alcohol prikkelt je maagwand en kan brandend maagzuur, misselijkheid en diarree erger maken. Gebruik je een GLP-1-medicijn (alleen op recept, in overleg met je arts) en heb je al last van je maag? Dan kan alcohol die klachten versterken.
Veel alcohol is ook een bekende oorzaak van een ontsteking van de alvleesklier. Bij GLP-1-medicijnen is een alvleesklierontsteking een zeldzame maar ernstige bijwerking. Bespreek je alcoholgebruik daarom eerlijk met je arts. Heb je hevige buikpijn die naar je rug uitstraalt? Bel dan direct je huisarts.
Sommige mensen merken dat ze minder zin hebben in alcohol of er sneller last van hebben. Let dan goed op hoe je je voelt en drink rustig, of laat het staan.
Alcohol, eetlust en slaap
Veel mensen merken dat ze na een paar drankjes meer trek krijgen, vooral in zoute en vette snacks. Dat komt doordat alcohol je remmingen verlaagt en je minder goed op je verzadigingsgevoel let. Een avondje met drie biertjes en een bakje bitterballen kan zo ongemerkt flink wat calorieën opleveren.
Alcohol helpt je misschien sneller in slaap te vallen, maar je slaapt er minder diep en onrustiger door. Je wordt vaker wakker, bijvoorbeeld om te plassen. Na een slechte nacht heb je de volgende dag vaak meer trek en minder zin om te bewegen. Zo werkt alcohol dubbel tegen je.
| Situatie | Slimme keuze |
|---|---|
| Borrel na het werk | Alcoholvrij pils of bruiswater met citroen, en een schaaltje rauwkost |
| Wijn bij het eten | Eén klein glas, langzaam drinken, met een glas water ernaast |
| Uitgaan of feest | Vooraf een eiwitrijke maaltijd, elk drankje afwisselen met water |
| Thuis op de bank | Geen alcohol in huis; kies kruidenthee of zelfgemaakte ijsthee |
Lekkere alcoholvrije alternatieven
Bruisend water met smaak
Bruiswater met citroen, limoen, komkommer of munt. Geen suiker, wel feestelijk.
Alcoholvrij bier
Kies 0.0 pils. Let op: alcoholvrije radlers en witbieren bevatten vaak veel suiker.
Alcoholvrije wijn
Bevat minder calorieën dan gewone wijn, maar soms toegevoegde suiker. Kijk op het etiket.
Zelfgemaakte mocktail
Bruiswater met wat geplette bessen, limoen en munt, of tonic light met komkommer en ijs.
Thee op ijs
Zelfgezette groene of kruidenthee, afgekoeld, met citroen en ijsblokjes.
Warm
Op een koude avond: gemberthee met citroen, of een kop bouillon.
Bestel je eerste drankje alcoholvrij. Je hebt dan iets in je hand en er wordt minder snel gevraagd of je iets wilt. Wissel daarna elk glas alcohol af met een glas water.
Minder drinken: zo pak je het aan
- Weet wat je drinkt. Houd een week bij hoeveel glazen je drinkt, en wanneer.
- Kies alcoholvrije dagen. Begin bijvoorbeeld met door de week geen alcohol.
- Haal minder in huis. Wat er niet staat, drink je ook niet.
- Kleinere glazen. Schenk thuis een glas van 100 ml in plaats van een vol wijnglas.
- Een plan voor feestjes. Bedenk vooraf hoeveel je wilt drinken. Lees ook uit eten en feestjes.
- Zoek steun. Lukt minderen niet goed? Praat erover met je huisarts. Die kan je helpen of doorverwijzen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel alcohol is nog verantwoord?
De Gezondheidsraad adviseert geen alcohol te drinken, of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Elk glas minder is beter voor je gezondheid.
Mag ik alcohol drinken als ik een GLP-1-medicijn gebruik?
Bespreek dit met je arts. Alcohol kan maagklachten versterken, en bij combinaties met insuline of bepaalde diabetestabletten is er meer kans op een hypo. Veel alcohol is ook een risicofactor voor een alvleesklierontsteking.
Is alcoholvrij bier een goed alternatief?
Alcoholvrij pils (0.0) bevat geen alcohol en meestal minder calorieën dan gewoon pils. Alcoholvrije radlers en speciaalbieren bevatten vaak wel veel suiker. Kijk op het etiket.
Waarom krijg ik een hypo na het drinken?
Je lever is bezig met het afbreken van alcohol en maakt minder suiker aan. Gebruik je insuline of bepaalde tabletten, dan kan je bloedsuiker daardoor te laag worden, ook uren later.
Lees ook
Uit eten, verjaardagen en feestjes
Een etentje met vrienden, een verjaardag of een bruiloft hoort bij het leven. Je hoeft er niet weg te blijven omdat je gezonder wilt eten of minder trek hebt. Met een paar slimme strategieën geniet je én voel je je er goed bij.
7 min lezen →Vocht en drinken: hoeveel, wat en wanneer?
Genoeg drinken is belangrijk voor je energie, je darmen en je nieren. Als je minder eet of last hebt van misselijkheid, braken of diarree, krijg je snel te weinig vocht binnen. Zo houd je het bij.
7 min lezen →Afvallen zonder crashdieet: rustig, realistisch en blijvend
Snel veel kilo’s kwijtraken klinkt aantrekkelijk, maar crashdiëten houd je zelden vol. Blijvend afvallen lukt beter met kleine, haalbare veranderingen. Hier lees je hoe dat werkt, in gewone taal.
9 min lezen →Elke maand nieuwe recepten en tips
Praktische leefstijltips, eiwitrijke recepten en nieuwe artikelen. Gratis en altijd af te melden.
We vragen alleen je naam en e-mail. Nooit gezondheidsgegevens.