GLP-1-medicijnen zijn krachtige medicijnen. Ze kunnen zinvol zijn voor mensen met diabetes type 2 of obesitas, maar alleen als ze veilig worden gebruikt. Op deze pagina lees je de belangrijkste veiligheidsregels op een rij.

Alleen op recept

Alle GLP-1-medicijnen zijn receptgeneesmiddelen. Dat betekent dat een arts ze moet voorschrijven en dat je ze krijgt via een apotheek. Daar zijn goede redenen voor:

• De arts beoordeelt of het middel bij je past en of er redenen zijn om het niet te gebruiken.
• De arts bouwt de dosis veilig op en past andere medicijnen zo nodig aan.
• De apotheker controleert op wisselwerkingen met je andere medicijnen.
• Je hebt zekerheid dat het middel echt is, goed is bewaard en goed is vervoerd.
• Er is iemand die je begeleidt bij bijwerkingen en controles.

Namaakpennen en illegale verkoop

Door de grote vraag naar GLP-1-medicijnen worden er namaakpennen verkocht, vooral via websites, sociale media en berichtenapps. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waarschuwt hier nadrukkelijk voor. Ook in andere Europese landen zijn namaakpennen aangetroffen.

In namaakmiddelen kan van alles zitten: een verkeerde stof, een verkeerde dosis, helemaal geen werkzame stof, of zelfs schadelijke stoffen. Er zijn meldingen van mensen die daardoor in het ziekenhuis belandden.

Heb je twijfels over een middel dat je hebt gekregen? Gebruik het niet en vraag je apotheker om het te bekijken.

Wat te doen bij een tekort?

De afgelopen jaren waren sommige GLP-1-medicijnen tijdelijk slecht leverbaar. Als jouw middel niet leverbaar is:

1. Neem contact op met je apotheek. Vraag wanneer het weer leverbaar is en of er een alternatief is.
2. Overleg met je arts over wat het beste is: wachten, tijdelijk overstappen op een ander middel, of tijdelijk stoppen.
3. Regel nooit zelf een vervanging, bijvoorbeeld via internet, via kennissen of uit het buitenland.
4. Stap niet zelf over op een andere pen of een andere sterkte. Andere middelen hebben een andere dosering en opbouw.

Moet je een tijd stoppen, dan moet je bij herstart vaak opnieuw met een lagere dosis beginnen. Je arts vertelt je hoe.

Operatie, narcose of onderzoek

GLP-1-medicijnen laten de maag trager leeg lopen. Daardoor kan er bij een narcose of een verdoving waarbij je suf wordt nog voedsel in je maag zitten, ook als je nuchter bent volgens de gewone regels. Dan bestaat het risico dat je maaginhoud in je longen terechtkomt.

• Vertel het altijd tijdens het gesprek vooraf met de anesthesioloog of het ziekenhuis dat je een GLP-1-medicijn gebruikt.
• Meld het ook bij een maag- of darmonderzoek, zoals een kijkonderzoek.
• Volg precies de instructies die je krijgt over nuchter zijn en over het al of niet doorgebruiken van je medicijn.

Anticonceptiepil

Heb je last van braken of flinke diarree, dan kan je anticonceptiepil minder goed worden opgenomen. Dat geldt bij elke oorzaak van braken of diarree. Kijk in de bijsluiter van je pil wat je dan moet doen, of vraag het je apotheker. Gebruik zo nodig een tijdje een extra anticonceptiemiddel, zoals een condoom.

Voor sommige GLP-1-medicijnen staat in de bijsluiter ook een apart advies over de pil, bijvoorbeeld rond de start en bij dosisverhogingen. Lees de bijsluiter goed of vraag je apotheker.

Wil je zwanger worden? Bespreek dit op tijd met je arts, want tijdens de zwangerschap worden GLP-1-medicijnen niet gebruikt.

Alcohol

Alcohol kan maag-darmklachten verergeren en is belastend voor de alvleesklier. Bij mensen met diabetes die insuline of SU-derivaten gebruiken, vergroot alcohol bovendien de kans op een hypo, soms nog uren later. Het advies van de Gezondheidsraad is: drink geen alcohol, of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Bespreek met je arts wat voor jou verstandig is.

Combinatie met andere medicijnen

• Insuline en SU-derivaten: grotere kans op een hypo. De arts past vaak de dosis aan.
• Medicijnen die je via de mond inneemt: doordat de maag trager leegt, kan de opname van sommige tabletten veranderen. Bij de meeste middelen is dat geen probleem, maar bij sommige medicijnen let de arts of apotheker extra op, zoals bij bloedverdunners van het type vitamine K-antagonist.
• Plaspillen en sommige bloeddrukmedicijnen: bij uitdroging door braken of diarree kan de nierfunctie sneller achteruitgaan.
• Supplementen en ‘natuurlijke afslankmiddelen’: meld ook deze aan je arts en apotheker.

Reizen met je medicijnen

Reis je over tijdzones heen? Vraag je arts of apotheker hoe je je vaste dag of tijd het beste aanhoudt.

Vergeten dosis en afval

Iedereen vergeet weleens een dosis. Wat je dan moet doen, verschilt per middel en hangt af van hoeveel tijd er is verstreken. Dat staat in de bijsluiter. Twijfel je, bel dan je apotheek. Neem nooit zomaar een dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen. Ben je meerdere doses vergeten? Overleg dan met je arts, omdat je soms opnieuw moet opbouwen.

Gebruikte naalden en pennen horen niet bij het gewone afval. Doe ze in een speciale naaldencontainer, die je bij de apotheek kunt krijgen. Een volle container lever je in bij de apotheek of volgens de regels van je gemeente. Houd naalden en pennen altijd buiten bereik van kinderen.

Checklist veilig gebruik

• Ik krijg mijn middel via een gewone apotheek, op recept.
• Ik weet welke werkzame stof en welke sterkte ik gebruik.
• Ik heb de bijsluiter gelezen en weet wat ik doe bij een vergeten dosis.
• Ik ken de alarmsignalen waarbij ik direct mijn arts bel. Zie Bijwerkingen.
• Ik vertel voor elke operatie of elk onderzoek dat ik dit middel gebruik.
• Ik bewaar mijn pennen goed en vries ze nooit in.
• Ik heb een actueel medicijnoverzicht.

Veelgestelde vragen