Mythes en feiten over GLP-1
Over GLP-1-medicijnen gaan veel verhalen rond, op sociale media en aan de keukentafel. Wat klopt er wel en niet van? We zetten de meest gehoorde mythes naast de feiten.
In het kort
- GLP-1-medicijnen zijn receptgeneesmiddelen voor specifieke situaties, geen lifestyleproduct.
- Bijwerkingen, vooral in maag en darmen, komen vaak voor.
- Na stoppen komen eetlust en gewicht bij veel mensen terug.
- Supplementen die ‘werken als GLP-1’ hebben geen goed bewijs.
- Obesitas is een chronische aandoening, geen gebrek aan wilskracht.
GLP-1-medicijnen staan volop in de belangstelling. Daardoor gaan er ook veel verhalen rond die niet kloppen, of die maar half waar zijn. Hieronder vind je de meest gehoorde mythes, met daarnaast wat er volgens betrouwbare bronnen echt bekend is.
Heb je zelf een vraag over een verhaal dat je hebt gehoord? Bespreek het gerust met je huisarts of apotheker. Zij kunnen het in jouw situatie plaatsen.
Over de medicijnen
Mythe: het is een afslankprik voor iedereen
Feit: GLP-1-medicijnen zijn receptgeneesmiddelen. Ze zijn toegelaten voor diabetes type 2 en, voor sommige middelen, voor gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas of overgewicht met een gewichtsgerelateerde aandoening. Een arts beoordeelt of het voor jou geschikt is. Zie Voor wie.
Mythe: het is gewoon een soort insuline
Feit: Het zijn andere medicijnen. Een GLP-1-medicijn bootst een darmhormoon na, dat onder meer je eigen insuline-afgifte stimuleert als je bloedsuiker hoog is. Het kan insuline niet vervangen. Zie Hoe werken GLP-1-medicijnen?
Mythe: bijwerkingen zijn zeldzaam
Feit: Maag-darmklachten zoals misselijkheid, diarree, verstopping en braken komen vaak voor, vooral bij de start en na een dosisverhoging. Daarnaast zijn er zeldzame, ernstige bijwerkingen, zoals alvleesklierontsteking. Zie Bijwerkingen.
Mythe: je krijgt er altijd hypo’s van
Feit: Op zichzelf geven GLP-1-medicijnen weinig kans op een hypo, omdat ze vooral werken als de bloedsuiker hoog is. In combinatie met insuline of SU-derivaten is de kans wel groter.
Mythe: online kopen is net zo veilig als via de apotheek
Feit: Er zijn namaakpennen in omloop met een verkeerde of zelfs schadelijke inhoud. De IGJ waarschuwt hiervoor. Krijg je medicijn alleen op recept, via een gewone apotheek. Zie Veilig gebruik.
Mythe: als mijn pen op is, kan ik ook een andere nemen
Feit: Verschillende middelen en pennen hebben een andere sterkte, dosering en opbouw. Wissel nooit zelf, maar overleg met je apotheek en arts.
Over eten, afvallen en daarna
Mythe: met zo’n medicijn hoef je niet meer op je eten te letten
Feit: GLP-1-medicijnen zijn bedoeld naast gezonde voeding en bewegen. Omdat je vaak minder eet, is het juist extra belangrijk dat je genoeg eiwit, vezels, vitamines en vocht binnenkrijgt.
Mythe: na het stoppen houd je je gewicht vanzelf vast
Feit: Het effect verdwijnt als je stopt. Bij veel mensen komen eetlust en gewicht daarna geleidelijk terug. Een sterke leefstijlbasis en een plan helpen. Zie Stoppen en daarna.
Mythe: je verliest alleen vet
Feit: Bij elk gewichtsverlies verlies je ook spiermassa. Genoeg eiwit eten en minstens twee keer per week spierversterkende oefeningen doen helpen om spieren te behouden.
Mythe: supplementen werken als een ‘natuurlijke GLP-1’
Feit: Er zijn supplementen die beloven je GLP-1 te verhogen of te werken als een afslankprik. Daar is geen goed bewijs voor. Sommige supplementen kunnen bovendien bijwerkingen of wisselwerkingen met medicijnen hebben.
Over het gebruik in de praktijk
Mythe: het is alleen voor mensen met diabetes
Feit: De eerste GLP-1-medicijnen waren bedoeld voor diabetes type 2. Inmiddels zijn sommige middelen, in aparte vormen of doseringen, ook toegelaten voor gewichtsbeheersing bij volwassenen die aan bepaalde voorwaarden voldoen. Lang niet alle middelen hebben die toelating.
Mythe: hoe misselijker je bent, hoe beter het werkt
Feit: Misselijkheid is een bijwerking, geen maat voor hoe goed het middel werkt. Heb je veel last, bespreek dat dan met je arts. Soms helpt het om langer op dezelfde dosis te blijven of je eetgewoonten aan te passen.
Mythe: hoe sneller je afvalt, hoe beter
Feit: Snel afvallen vergroot de kans op galstenen en op verlies van spiermassa. Rustig en blijvend veranderen van gewoontes is gezonder en beter vol te houden.
Mythe: als je eenmaal begint, moet je het je hele leven gebruiken
Feit: Dat is niet voor iedereen hetzelfde. Hoe lang iemand een GLP-1-medicijn gebruikt, hangt af van de reden, het effect, de bijwerkingen en de keuze die je samen met je arts maakt. Wel is bekend dat het effect na stoppen verdwijnt.
Over obesitas
Mythe: obesitas is gewoon een gebrek aan wilskracht
Feit: Obesitas is een chronische aandoening met veel oorzaken: genen, omgeving, slaap, stress, medicijnen en meer. Het lichaam verzet zich bovendien tegen gewichtsverlies. Zie Obesitas als chronische ziekte.
Mythe: alleen een flink aantal kilo’s afvallen telt
Feit: Ook een beperkt gewichtsverlies kan al gezondheidswinst geven, bijvoorbeeld voor je bloeddruk en bloedsuiker. En gezonder eten en meer bewegen zijn ook zonder afvallen goed voor je.
Wat wél helpt, met of zonder medicijn
Los van alle verhalen over medicijnen: er zijn dingen waarvan we zeker weten dat ze goed zijn voor je gezondheid, wat je gewicht ook is.
- Eten volgens de Schijf van Vijf, met veel groente, fruit, volkorenproducten en peulvruchten.
- Minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, verspreid over de week.
- Twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten.
- Minder lang stilzitten, bijvoorbeeld elk half uur even opstaan.
- Voldoende en regelmatig slapen.
- Niet roken, en geen of weinig alcohol.
Waarom ontstaan zulke mythes?
Op sociale media worden vooral opvallende verhalen gedeeld. Ervaringen van één persoon zeggen weinig over hoe een medicijn bij jou werkt. Bovendien verdienen sommige partijen geld aan het verkopen van middelen of ‘alternatieven’. Wees daarom kritisch.
Let ook op foto’s van ‘voor en na’ en op verhalen over hoeveel kilo iemand in korte tijd kwijt is. Je ziet niet wat er achter zo’n verhaal zit: welke begeleiding iemand kreeg, welke bijwerkingen er waren, of wat er gebeurde na het stoppen. Ook advertenties voor receptgeneesmiddelen zijn in Nederland verboden. Zie je toch reclame voor een ‘afslankprik’ of ‘afslankpen’, dan is dat een waarschuwingssignaal. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd treedt op tegen dit soort reclame en tegen illegale verkoop.
- Wie vertelt het? Is het een onafhankelijke, betrouwbare bron?
- Wil iemand je iets verkopen?
- Klinkt het te mooi om waar te zijn? Dan is het dat meestal ook.
- Wordt er gesproken over bijwerkingen en risico’s? Zo niet, wees dan extra voorzichtig.
Betrouwbare bronnen
Twijfel je over iets wat je hebt gelezen? Vraag het je huisarts of apotheker. Of kijk op Thuisarts.nl, het Farmacotherapeutisch Kompas, de website van het CBG of het Voedingscentrum.
Veelgestelde vragen
Kan ik GLP-1-medicijnen gebruiken om een paar kilo af te vallen?
Nee. Ze zijn bedoeld voor diabetes type 2 en, voor sommige middelen, voor gewichtsbeheersing bij obesitas of overgewicht met een gewichtsgerelateerde aandoening. Zonder medische reden heb je wel de risico’s, maar niet de gezondheidswinst.
Bestaan er natuurlijke alternatieven voor GLP-1-medicijnen?
Er is geen goed bewijs dat supplementen hetzelfde doen. Wat wel bewezen helpt voor je gezondheid: gezond eten volgens de Schijf van Vijf, genoeg bewegen en goed slapen.
Is misselijkheid een teken dat het medicijn goed werkt?
Nee. Misselijkheid is een bijwerking. Heb je er veel last van, bespreek het dan met je arts.
Hoe herken ik onbetrouwbare informatie?
Let op wie het vertelt, of iemand je iets wil verkopen, of het te mooi klinkt om waar te zijn, en of er over risico’s wordt gesproken.
Lees ook
Voor wie zijn GLP-1-medicijnen bedoeld?
GLP-1-medicijnen zijn niet voor iedereen. Een arts kan ze overwegen bij diabetes type 2 en, voor sommige middelen, bij obesitas. Hier lees je in welke situaties, wanneer ze juist niet geschikt zijn, en hoe het zit met vergoeding.
6 min lezen →
Bijwerkingen van GLP-1-medicijnen
Bijna iedereen die een GLP-1-medicijn gebruikt, merkt wel iets van bijwerkingen, vooral in de maag en darmen. Hier lees je welke bijwerkingen vaak en minder vaak voorkomen, wat je zelf kunt doen, en wanneer je direct je arts belt.
6 min lezen →
Stoppen met een GLP-1-medicijn, en daarna
Wat gebeurt er als je stopt met een GLP-1-medicijn? Vaak komen eetlust en gewicht terug. Met een goed plan en een sterke leefstijlbasis kun je je daar zo goed mogelijk op voorbereiden.
6 min lezen →Elke maand nieuwe recepten en tips
Praktische leefstijltips, eiwitrijke recepten en nieuwe artikelen. Gratis en altijd af te melden.
We vragen alleen je naam en e-mail. Nooit gezondheidsgegevens.